9. sınıf Dil ve Anlatım Ders notları I.ÜNİTE İLETİŞİM,DİL VE KÜL


9. sınıf Dil ve Anlatım Ders notları I.ÜNİTE İLETİŞİM,DİL VE KÜLTÜR, İNSAN,İLETİŞİM VE DİL, DİL- KÜLTÜR İLİŞKİSİ, DİL VE KÜLTÜRÜN ORTAK ÖZELLİKLERİ NELERDİR, KONUŞMA DİLİ VE YAZI DİLİ

I.ÜNİTE İLETİŞİM,DİL VE KÜLTÜR

1. İLETİŞİM

Duygu, düşünce ve isteklerin yazı, konuşma ve görsel-işitsel akla gelebilecek her türlü araçla aktarılmasına iletişim denir.

İletişimin kurulmasında altı temel öğe kullanılır:

* Kaynak(Gönderici) * Alıcı

* İleti (Mesaj) * Kanal(İletim yolu)

* Bağlam(Ortam) * Dönüt(Geri bildirim)

* Kaynak(Gönderici) : Duygu düşünce ve isteğin aktarılmasında sözü söyleyen kişiye denir.

* Alıcı : İletilen sözü alan kişiye denir.

* İleti (Mesaj) : Gönderici ile alıcı arasında aktarılan duygu,düşünce ya da isteğe denir.

* Kanal(Araç) : Gönderici ile alıcı arasındaki iletinin gönderilme şekline denir.

* Bağlam(Ortam): İletişimin gerçekleştiği yere denir.

* Dönüt(Geri bildirim) :Alıcının göndericiye verdiği tepkiye (cevaba) denir.

İletişim Niçin Gereklidir?

· Kişi, sosyal çevrede sağlıklı ve mutlu bir yaşam sürmek için iletişim kurmak zorundadır.

· İletişim hayatın vazgeçilmez bir gereğidir.

· Ruhsal ve bedensel ihtiyaçlarımızı gidermek için iletişim gereklidir.

· Toplumsal yasa vu kuralları sağlıklı bie şekilde işletebilmek için gereklidir.

Gösterge ve Türleri:

Kendi dışında başka bir şeyi gösteren,düşündüren,onun yerini alabilen,kelime,nesne,görünüş ve olgulara gösterge denir.

Türleri:

a) Dil Göstergesi: Söz veya yazıyla gerçekleştirilen her türlü eylem bu gruba girer.

b) Doğal Gösterge: Ülkelerin doğal güzellikleri,yaprakların sararması…

C) Sosyal Gösterge: Trafik ışıkları,görgü kuralları…

İletişim Kurarken Kullanılan Göstergeler Nelerdir?

* Dil göstergeleri : Söz veya yazıyla gerçekleştirilen her türlü eylem bu gruba girer.İnsan duygu ve düşüncelerini en iyi şekilde dil ile anlatır. Dille gerçekleştirilen iletişim resim, şekil, işaret ve vücut diliyle yapılan iletişimden daha güçlü ve daha kullanılışlıdır.

* Dil dışı göstergeler : Resim,şekil,işaret,hareket,jest ve mimikler bu gruba girer.

2. İNSAN,İLETİŞİM VE DİL

İletişim Türleri:

* Dille gerçekleştirilen iletişim

* Jest ve mimiklerle gerçekleştirilen iletişim

* Resim,şekil,çizgi gibi sembollerle gerçekleştirilen iletişim

* Simgelerle gerçekleştirilen iletişim

Dil Nedir?

Dil, insanlar arasında anlaşmayı sağlayan,kendisine özgü yasaları olan ve ancak bu yasalar çerçevesinde gelişen, temeli bilinmeyen zamanlarda atılmış seslerden örülmüş bir anlaşma sistemidir.

Dilin Önemi ve Özellikleri

* Dil, gelişmiş bir iletişim aracıdır.

* Dil, seslerden oluşmuş bir anlaşma sistemidir.

* Tam anlamıyla anlatma ve anlaşma; seslerden örülü kurallar bütünü olan “dil” ile sağlanır.

* Dil, düşünce ve zekânın bir göstergesidir.

* Dil, canlı bir varlıktır.

* Dil, sosyal bir varlıktır.

* Dil, bir ortaklıktır.

Dilin Millet Hayatındaki Yeri ve Önemi nedir

* Dil birliği, milleti oluşturan özelliklerin başında gelir.

* Bir milletin dili; onun tarihi, dini ve kültürüyle iç içedir.

* Millet için gerekli olan her şey, dilde saklanır.

* Dil; milletin manevî ve kültür değerlerini, millet olabilme özelliklerini bünyesinde sımsıkı muhafaza eder.

* Dil, milleti meydana getiren bireyler arasında ortak duygu ve düşünceler meydana getirir.

* Dil, milletin birlik ve bütünlüğünü sağlayan en güçlü bağdır.

Dilin İşlevleri nelerdir

a) Heyecan bildirme işlevi

Of!Canımı sıkma.

b) Göndericilik işlevi

Su,iki hidrojen,bir oksijen molekülünden oluşur.

c) Alıcıyı harekete geçirme işlevi

Aç artık şu kapıyı.

d) Dil ötesi işlevi

Yapım eki almış sözcüklere türemiş sözcük denir.

e) Kanalı kontrol işlevi

Söylediklerimi anladın mı?

f) Şiirsellik işlevi

Avazeyi bu aleme bir Davut gibi sal

Baki kalan bu kubbede bir hoş sada imiş

3. DİL- KÜLTÜR İLİŞKİSİ

En genel anlamıyla kültür bir toplumun maddi ve manevi alanda ortaya koyduğu tüm eserlerdir. Toplumların yaşam biçimleri, gelenek-görenekleri kullandıkları araç gereçleri, inançları, dili, sanat anlayışı vb. kültürü oluşturur.

Toplumlar yüzyıllar boyu maddi ve manevi alanda çok değerli eserler üretmişlerdir. Bu eserler gelecek kuşaklara dil sayesinde aktarılır. Örneğin İslâmiyet’ten önceki döneme ait destan, koşuk, sağu, savlar, Orhun Yazıtları, Dede Korkut Hikâyeleri, Yunus Emre’nin şiirleri dil sayesinde günümüze dek yaşamışlardır. Günümüz gençleri o eserleri okuyarak o dönemle ilgili bilgi sahibi olabilirler. Bu bilgilenme dil sayesinde olmaktadır. Bu bakımdan dil önemli bir kültür taşıyıcısıdır.

DİL VE KÜLTÜRÜN ORTAK ÖZELLİKLERİ NELERDİR:

a) Dil ve kültür geçmiş ile gelecek arasında bir köprü vazifesi görür.

b) Bir toplumun oluşmasında ve ayakta kalmasında ortak dil ve kültürün önemli bir payı vardır.

c) Kültür ve dil bir toplumun yaşayış biçiminden önemli izler taşır.

d) Kültür ve dil bir milletin en önemli ortak özelliklerinden-dir.

LEHÇE: Bir dilin tarih içerisinde bilinmeyen bir dönemde kendinden ayrılmış olup büyük farklılıklar gösteren kollarına denir.Örn: Çuvaşça,Yakutça

ŞİVE: Bir dilin bilinen tarihi seyri içinde kendinden ayrılmış olup bazı farklılıklar gösteren kollarına denir.Örn: Kırgızca, Kazakça,Azerice …

AĞIZ: Bir ülke içinde aynı dilin farklı konuşma şekillerine denir. Yörelere göre söyleyiş farklılıkları vardır ama yazılış aynıdır. Örn: Karadeniz ağzı,Ege ağzı…

KONUŞMA DİLİ VE YAZI DİLİ :

Kelime dağarcığı yazı diline göre sınırlı olan ve günlük hayatta kullanılan doğal dile konuşma dili denir.

Bir ülkede resmi dil olarak kabul edilen ve her alanda aynı kurallarla kullanılan dile yazı dili denir.

Konuşma Dili ve Yazı Dili Arasındaki Farklar :

a) Bir ülkede bir yazı dili varken birden fazla konuşma dili vardır.

b) Konuşma dili doğaldır yazı dili yapma bir dildir.

c) Yazı dilinde kurallar varken konuşma dilinde yoktur.

d) Yazı dilinin kullanım sahası konuşma diline göre daha geniştir.

e) Konuşma dili günlük hayatta farklılık gösterirken yazı dili göstermez.

ARGO: Bir dil içinde belli bir grubun sözcüklere yeni anlam-lar vererek kullanmasıyla oluşan konuşma şekline denir.

* Bu sözcükler ancak bu grup içinde kullanılır ve bu gruba dahil olan kişiler anlamlarını bilebilir.

* Argo günlük hayatta ve edebiyatta bir malzeme olarak kullanılabilir.




Türkçe Dersleri Konu Anlatım Sayfasına Dönmek İçin ''TIKLAYIN''




Yorum Yaz